แค่วาดแบบยุค 90s ก็กลายเป็นโจร?
แค่วาดแบบยุค 90s ก็กลายเป็นโจร?
Aoi Nanase
เมื่อก่อนเราเคยเจอสถานการณ์แปลกๆ ตอนที่มีคนถามว่า "ทำไมเพลงป๊อปไทยยุค 90s ฟังดูเหมือนกันหมด" เราตอบไปว่า "เพราะมันคือเทรนด์ของยุคนั้น" แต่คนถามกลับดันทุรัง "แล้วใครเป็นคนคิดค้นเทรนด์นี้ขึ้นมา ควรจะได้ลิขสิทธิ์มั้ย" เราก็หยุดคิด 3 วิ แล้วเริ่มรู้สึกว่า บางครั้งคำถามที่ดูเหมือนตรงไปตรงมา กลับเปิดประตูสู่ความบ้าคลั่งที่ไม่มีทางออก
ตอนนี้เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงๆ แล้ว ในวงการนักวาดญี่ปุ่น
เรื่องราวที่เริ่มจากการบ่นลอย ๆ
วันที่ 20 มกราคม 2026 นักวาดชื่อดังอย่าง Aoi Nanase ที่มีผลงานออกแบบตัวละครในเกมดังอย่าง Asuka 120% และ Nakoruru จาก Samurai Shodown ฉบับอนิเมะ ได้โพสต์ข้อความบ่นเรื่องเกมของค่าย Key (Heaven Burns Red) ว่าไม่ค่อยดังเท่าไหร่ แล้วก็วกไปพูดถึงเรื่องค่ายเกมโป๊ที่ย้ายมาทำเกม All-ages แล้วทิ้งระเบิดประโยคหนึ่งออกมา
"ยัย Carnelian ก็เหมือนกัน เลิกวาดก็อปลายเส้นฉันตามใจชอบซะทีเถอะ"
ประโยคนี้ฟังดูเหมือนการบ่นทั่วไป แต่มันกลับเป็นจุดเริ่มต้นของดราม่าที่จะทำให้ทั้งวงการต้องหยุดคิดว่า "เดี๋ยวนะ ลายเส้นมันเป็นของใครได้ด้วยเหรอ"
เจ็ดวันต่อมา วันที่ 27 มกราคม CARNELIAN นักวาดที่มีผลงานชื่อดังอย่าง Yami to Boushi to Hon no Tabibito และ Touka Gettan ได้เห็นทวีตนี้และตอบกลับด้วยความงุนงงอย่างแท้จริง "หือ หมายถึงดิฉันเหรอคะ ดิฉันไม่เคยตั้งใจวาดให้เหมือนคุณ จนต้องให้คุณมาเอ่ยชื่อพาดพิงเลยนะ"
แต่ Aoi Nanase ไม่ได้หยุดแค่นั้น เธอโควททวีตของ CARNELIAN พร้อมแนบรูปเปรียบเทียบระหว่างงานเก่าของ CARNELIAN กับงานของตัวเอง แล้วเขียนแคปชั่นว่า "นี่ สมองยังปกติดีอยู่มั้ยคะ คือฉันกำลังโกรธอยู่นะ"
มันเริ่มชัดเจนแล้วว่า Aoi Nanase เชื่อจริงๆ ว่าเธอเป็น "เจ้าของลิขสิทธิ์" ของสไตล์ตาวาว แก้มป่อง ที่นิยมในยุค 90s
เมื่อเหยื่อกลายเป็นผู้ล่า
CARNELIAN ไม่ใช่คนที่จะนั่งเงียบ เธอตอบกลับในวันที่ 28 มกราคม เวลา 4 โมงเช้า ด้วยข้อความยาวที่นิ่มนวลแต่แทงใจทุกประโยค
"ขุดรูปเก่าสมัย Kadokawa มาเทียบแค่นี้ จะบอกว่าเป็นหลักฐานใส่ร้ายกันเหรอ"
"ตอนเจอกันตามงานเมื่อก่อน ทำไมไม่พูด มาพูดอะไรเอาป่านนี้"
แล้วก็มาถึงดอกที่เจ็บที่สุด
"คุณกำลังมีอาการ Victim Mentality ขั้นรุนแรงนะ ความคิดที่ว่าตัวเองโดนขโมยแล้วไล่กัดคนอื่นเนี่ย ปลายทางมันคืออาชญากรนะ"
CARNELIAN ไม่ได้หยุดแค่นั้น เธอยังขุดอดีตของ Aoi Nanase ขึ้นมาด้วย "ดิฉันรู้จักคุณมาตั้งแต่สมัยที่คุณโดนคุณ Ikaru ด่าเรื่องที่คุณไปก็อปลายเส้นเขา แล้วโดนบังคับให้ขอโทษออกสื่อแล้วนะ"
ประโยคนี้คือการตอกย้ำว่า "คนที่กำลังกล่าวหาว่าถูกก็อป ตัวเองก็เคยก็อปคนอื่นมาก่อน"
แต่ Aoi Nanase ยังไม่ยอมหยุด เธอโพสต์ตอบกลับอีกรอบในเช้าวันเดียวกันเวลา 9 โมง 56 นาที โดยไม่สนคำขู่ฟ้อง ไม่สนเรื่อง Ikaru แต่ตะโกนกลับว่า
"ฉันมาก่อน ลายเส้นนี้ฉันอุตส่าห์คิดค้นมาเพื่อไม่ให้ซ้ำใครนะ"
และเธอยังเอาเรื่อง AI มาเปรียบเทียบด้วย "ถ้าบอกว่า AI เรียนรู้ลายเส้นคือการละเมิดสิทธิมนุษยชน สิ่งที่ฉันโดน (โดย Carnelian) แล้วสังคมปล่อยเบลอ มันก็เรื่องเดียวกันนั่นแหละ"
อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
ในพุทธศาสนามีหลักธรรมสำคัญที่เรียกว่า ติลักขณะ (Tilakkhaṇa) หรือไตรลักษณ์ คือลักษณะสามประการของสังขาร ได้แก่ อนิจจัง (Aniccaṃ - ความไม่เที่ยง) ทุกขัง (Dukkhaṃ - ความเป็นทุกข์) และอนัตตา (Anattā - ความไม่ใช่ตัวตน)
หลักธรรมข้อที่สามนี้ อนัตตา แปลว่า "ไม่มีตัวตน" หรือ "ไม่มีตัวตัวของตัว" หมายถึงสรรพสิ่งทั้งหลายไม่มีสาระแก่นสารที่เที่ยงแท้เป็นเจ้าของได้ ไม่มีอะไรที่เราจะยึดถือว่า "นี่คือของฉัน" ได้อย่างแท้จริง เพราะทุกสิ่งล้วนเกิดจากปัจจัยหลายอย่างมาประชุมกัน
เมื่อเรามองเรื่องของศิลปะ ของความคิดสร้างสรรค์ ด้วยหลักอนัตตานี้ เราจะเห็นได้ชัดว่า ไม่มี "สไตล์" ไหนที่เกิดขึ้นมาจากศูนย์ได้ ทุกสไตล์ล้วนเกิดจากการผสมผสาน การเรียนรู้ การได้รับอิทธิพลจากยุกสมัย วัฒนธรรม และผลงานของคนอื่นๆ ที่มาก่อน
สไตล์ตาโต แก้มป่อง ของยุค 90s ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ Aoi Nanase คนเดียว มันเป็นผลมาจากเทรนด์ของวงการอนิเมะและมังงะญี่ปุ่นในยุคนั้น ที่นักวาดหลายคนต่างพัฒนาและใช้สไตล์คล้ายๆ กัน เพราะมันเป็นสิ่งที่ตลาดและผู้ชมในยุคนั้นนิยม
ทฤษฎีการรับรู้แบบเลือกสรร (Selective Perception)
ในทางจิตวิทยาสังคม มีทฤษฎีหนึ่งที่เรียกว่า Selective Perception หรือการรับรู้แบบเลือกสรร ซึ่งอธิบายว่ามนุษย์มีแนวโน้มที่จะมองเห็นและจดจำเฉพาะข้อมูลที่สอดคล้องกับความเชื่อหรือทัศนคติที่ตนมีอยู่แล้ว และมองข้ามหรือบิดเบือนข้อมูลที่ขัดแย้งกับความเชื่อนั้น
ทฤษฎีนี้ถูกพัฒนาขึ้นจากการทดลองหลายชิ้น โดยเฉพาะการทดลองที่มีชื่อเสียงของ Jerome Bruner และ Leo Postman ในปี 1949 นักจิตวิทยาทั้งสองได้ทำการทดลองโดยให้ผู้เข้าร่วมดูไพ่เล่นที่มีสีผิดปกติ เช่น เอซหน้าดำของหัวใจสีแดง หรือหกหน้าดำของข้าวหลามตัดสีดำ ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่ไม่สามารถสังเกตเห็นความผิดปกติได้ในทันที เพราะสมองของพวกเขา "ปรับแต่ง" สิ่งที่เห็นให้สอดคล้องกับความรู้เดิมที่ว่า "หัวใจต้องเป็นสีแดง ข้าวหลามตัดต้องเป็นสีดำ"
เมื่อให้เวลาพอสมควร ผู้เข้าร่วมบางคนเริ่มสังเกตเห็นความแปลกประหลาด แต่ก็ยังไม่สามารถระบุได้อย่างแม่นยำว่าอะไรผิดปกติ บางคนอธิบายว่า "มันดูแปลกๆ" หรือ "สีมันไม่ถูก" แต่ไม่สามารถบอกได้ว่าปัญหาคืออะไรกันแน่ มีเพียงไม่กี่คนที่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่าไพ่มีสีผิดปกติ
การทดลองนี้แสดงให้เห็นว่า สมองของเรามีกลไกในการ "กรอง" ข้อมูลที่เข้ามา โดยให้น้ำหนักกับสิ่งที่เราคุ้นเคยและเชื่อมั่นมาก่อน และมองข้ามหรือบิดเบือนข้อมูลใหม่ที่ไม่สอดคล้อง นี่คือเหตุผลว่าทำไมคนที่เชื่อว่าตนเองถูกก็อป จะมองเห็นแต่ความคล้ายคลึงระหว่างงานของตนกับงานของคนอื่น แม้ว่าความคล้ายคลึงนั้นจะเป็นเพียงผลพวงจากเทรนด์ของยุคสมัยก็ตาม
ในกรณีของ Aoi Nanase เธอเห็นงานของ CARNELIAN ที่มีสไตล์คล้ายกับงานของเธอในยุค 90s เธอจึง "เลือก" ที่จะมองว่านั่นคือการก็อป โดยมองข้ามข้อเท็จจริงที่ว่า สไตล์นั้นเป็นเทรนด์ของยุคนั้นที่นักวาดหลายคนใช้ และ CARNELIAN เองก็ได้พัฒนาสไตล์ของตัวเองไปไกลจากยุคนั้นแล้ว
ภาพยนตร์ที่สะท้อนความหมายของการเป็นเจ้าของ
ถ้าจะพูดถึงเรื่องของการเป็นเจ้าของ และการที่เราพยายามยึดติดกับสิ่งที่เราคิดว่าเป็น "ของเรา" มีภาพยนตร์เรื่องหนึ่งที่สะท้อนแนวคิดนี้ได้อย่างน่าสนใจ นั่นคือ "Sideways" (2004) กำกับโดย Alexander Payne จากสหรัฐอมริกา
ในฉากหนึ่งของภาพยนตร์ Miles (แสดงโดย Paul Giamatti) ตัวละครเอกที่เป็นนักเขียนล้มเหลวและคลั่งไคล้ไวน์ กำลังคุยกับ Maya (แสดงโดย Virginia Madsen) เด็กเสิร์ฟในร้านไวน์ เกี่ยวกับเหตุผลที่เขารักไวน์ขนาดนั้น
Maya อธิบายว่า "ฉันชอบนึกถึงชีวิตของไวน์ มันมีชีวิตเหมือนมนุษย์ มันเกิดมา เติบโต มีวัยเด็ก มีวัยผู้ใหญ่ และในที่สุดก็ตาย และทุกขวดไวน์มีความพิเศษเฉพาะตัว มันไม่มีสองขวดที่เหมือนกันทุกอย่าง แม้แต่ไวน์จากไร่เดียวกัน ปีเดียวกัน"
ฉากนี้ถ่ายทำในห้องที่มีแสงสลัวๆ จากหลอดไฟส้มอ่อน มีเสียงดนตรีบรรเลงเบาๆ ในพื้นหลัง ท่าทางของ Maya เมื่อพูดถึงไวน์เต็มไปด้วยความรักและความเคารพ ใบหน้าของเธอสว่างขึ้น ดวงตาเปล่งประกาย คำพูดของเธอไหลออกมาอย่างอ่อนโยนแต่มั่นใจ ขณะที่ Miles นั่งฟังอย่างตั้งใจ สีหน้าของเขาค่อยๆ เปลี่ยนจากความเศร้าโศกไปสู่ความสงบ
ฉากนี้เชื่อมโยงกับทฤษฎี Selective Perception ได้อย่างชัดเจน Miles เป็นคนที่ยึดติดกับอดีตของตัวเอง กับหนังสือที่เขาเขียนแต่ไม่มีสำนักพิมพ์ไหนสนใจ กับภรรยาเก่าที่ทิ้งเขาไป เขามองเห็นแต่ความล้มเหลวของตัวเอง แต่คำพูดของ Maya ทำให้เขาเริ่มเห็นว่า ชีวิตไม่ใช่สิ่งที่เรา "เป็นเจ้าของ" หรือ "ควบคุม" ได้ตลอดเวลา มันคือกระบวนการที่เปลี่ยนแปลงไป เหมือนไวน์ที่มีชีวิต เติบโต และเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา
เราไม่สามารถยึดติดกับรสชาติของไวน์ในปีใดปีหนึ่งแล้วคาดหวังว่าทุกขวดจะต้องเหมือนเดิม เหมือนกับที่เราไม่สามารถยึดติดกับสไตล์การวาดในยุคหนึ่งแล้วคาดหวังว่าตัวเองจะเป็น "เจ้าของ" สไตล์นั้นตลอดไป
การค้นพบว่าตัวเองไม่ได้เป็นต้นกำเนิด
สิ่งที่น่าสนใจคือ มีความคิดเห็นหนึ่งที่เข้ามาในดราม่านี้ โดยบอกว่า "ถ้าจะบอกว่าแค่ระดับนี้คือ 'จงใจเลียนแบบลายเส้น' ล่ะก็ ผมรู้สึกว่าถ้าโดนหาเรื่องว่าไปเลียนแบบลายเส้นของอาจารย์ริวสึเกะ มิตะ (Mita Ryusuke) จากเรื่อง Dragon Half ที่มีมานานกว่านั้นอีก ก็คงจะไม่มีทางโต้แย้งได้เลยเหมือนกัน"
ประโยคนี้เหมือนการเปิดกล่องแพนดอร่า ถ้า Aoi Nanase จะอ้างว่าเธอเป็นเจ้าของสไตล์ตาโต แก้มป่อง ก็จะมีคนมาถามได้เหมือนกันว่า "แล้วคุณได้สไตล์นี้มาจากไหน" และเมื่อไล่ย้อนกลับไป ก็จะพบว่าสไตล์นี้ไม่ได้เริ่มต้นจากใครคนเดียว แต่เป็นวิวัฒนาการของเทรนด์ที่มีนักวาดหลายคนมีส่วนสร้างสรรค์ร่วมกัน
ในทางปรัชญา มีแนวคิดหนึ่งที่เรียกว่า Genealogy ซึ่งถูกพัฒนาโดยนักปรัชญาชาวเยอรมันชื่อ Friedrich Nietzsche และต่อมาได้รับการพัฒนาโดย Michel Foucault นักปรัชญาชาวฝรั่งเศส แนวคิดนี้เน้นที่การศึกษาที่มาที่ไปของความคิด ค่านิยม และสถาบันต่างๆ โดยไม่ยอมรับว่ามีจุดเริ่มต้นที่แท้จริงหรือสาเหตุเดียวที่ชัดเจน แต่มองว่าทุกอย่างเกิดจากการผสมผสานของปัจจัยหลายอย่างตลอดเวลา
เมื่อเราใช้แนวคิด Genealogy มองเรื่องของสไตล์ศิลปะ เราจะเห็นว่า ไม่มีสไตล์ไหนที่ "บริสุทธิ์" หรือ "เป็นต้นกำเนิด" อย่างแท้จริง ทุกสไตล์ล้วนเกิดจากการผสมผสานของสไตล์ก่อนหน้า การตีความใหม่ การปรับเปลี่ยนเล็กน้อย และการรับอิทธิพลจากยุคสมัย
Aoi Nanase อาจจะเป็นคนหนึ่งที่ช่วยทำให้สไตล์ตาโต แก้มป่อง ได้รับความนิยมในยุค 90s แต่เธอไม่ใช่ "เจ้าของ" สไตล์นั้น เพราะสไตล์นั้นเกิดจากกระแสของยุคสมัย ซึ่งเธอเองก็เป็นส่วนหนึ่งของกระแสนั้น ไม่ใช่ผู้สร้างกระแสเพียงคนเดียว
Victim Mentality และกับดักของการเป็นเหยื่อ
CARNELIAN ใช้คำว่า "Victim Mentality" เพื่ออธิบายสภาพจิตใจของ Aoi Nanase และคำนี้ตรงประเด็นอย่างมาก
Victim Mentality หรือกรอบความคิดของผู้เคราะห์ร้าย คือสภาวะทางจิตที่บุคคลมองตัวเองเป็นเหยื่อของสถานการณ์หรือการกระทำของผู้อื่นอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานชัดเจนหรือสถานการณ์จริงไม่ได้เป็นเช่นนั้นก็ตาม คนที่มี Victim Mentality มักจะมองว่าตัวเองถูกกดขี่ ถูกเอาเปรียบ หรือถูกปฏิบัติอย่างไม่ยุติธรรม และมักจะปฏิเสธความรับผิดชอบต่อสถานการณ์ในชีวิตของตัวเอง
ในทางจิตวิทยาคลินิก Victim Mentality มักเกี่ยวข้องกับ Paranoid Personality Disorder หรือความผิดปกติของบุคลิกภาพแบบหวาดระแวง ซึ่งผู้ป่วยมักจะมีความสงสัยอย่างต่อเนื่องว่าผู้อื่นมีเจตนาทำร้ายตน แม้ว่าจะไม่มีเหตุผลที่ชัดเจน
จิตแพทย์ชาวอเมริกัน Aaron T. Beck ซึ่งเป็นผู้พัฒนา Cognitive Behavioral Therapy (CBT) ได้อธิบายว่าคนที่มี Victim Mentality มักจะมี Cognitive Distortions หรือการบิดเบือนความคิดหลายรูปแบบ เช่น การคิดแบบ All-or-Nothing (มองว่าทุกอย่างเป็นขาวหรือดำ ไม่มีสีเทา) การ Overgeneralization (สรุปจากเหตุการณ์เดียวว่าทุกอย่างเป็นเช่นนั้น) และ Mental Filter (เลือกเห็นแต่ด้านลบ มองข้ามด้านบวก)
ในกรณีของ Aoi Nanase เราเห็นได้ชัดว่าเธอกำลังใช้ Mental Filter โดยเลือกมองเห็นเฉพาะความคล้ายคลึงระหว่างงานของเธอกับ CARNELIAN แต่มองข้ามข้อเท็จจริงที่ว่า CARNELIAN มีพัฒนาการของสไตล์ที่แตกต่างออกไป และที่สำคัญ มองข้ามประวัติของตัวเองที่เคยถูกกล่าวหาว่าก็อปลายเส้นของ Ikaru
การยึดติดและความทุกข์
พุทธศาสนามีหลักธรรมอีกข้อหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ คือ อุปาทาน (Upādāna) หรือความยึดมั่นถือมั่น หมายถึงการยึดติดกับสิ่งต่างๆ โดยคิดว่าสิ่งนั้นเป็นของตน เป็นตัวตน หรือเป็นสิ่งที่จะคงอยู่ถาวร
พระพุทธเจ้าตรัสว่า อุปาทานเป็นสาเหตุหนึ่งของทุกข์ เพราะเมื่อเรายึดติดกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เราจะเกิดความกลัวว่าจะสูญเสียสิ่งนั้น เกิดความโกรธเมื่อมีคนมาแตะต้องสิ่งนั้น และเกิดความทุกข์เมื่อสิ่งนั้นเปลี่ยนแปลงหรือหายไป
Aoi Nanase กำลังยึดติดกับ "สไตล์การวาด" ของเธอ เธอคิดว่านั่นคือ "ของเธอ" และเมื่อเห็นคนอื่นใช้สไตล์คล้ายๆ กัน เธอก็เกิดความโกรธ รู้สึกว่าถูกขโมย ถูกเอาเปรียบ แม้ว่าความจริงแล้วสไตล์นั้นไม่ใช่ "ของใคร" แต่เป็นผลพวงของเทรนด์ในยุคนั้น
ความยึดติดนี้ทำให้เธอทุกข์ ทำให้เธอเสียเวลาและพลังงานไปกับการโจมตีคนอื่น แทนที่จะใช้เวลานั้นพัฒนางานของตัวเอง หรือมองหาความสุขในทางอื่น
AI และการขโมยที่ไม่ใช่การขโมย
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดในดราม่านี้คือ ตอนที่ Aoi Nanase เอา AI มาเปรียบเทียบ เธอบอกว่า "ถ้าบอกว่า AI เรียนรู้ลายเส้นคือการละเมิดสิทธิมนุษยชน สิ่งที่ฉันโดน (โดย Carnelian) แล้วสังคมปล่อยเบลอ มันก็เรื่องเดียวกันนั่นแหละ"
ประโยคนี้สะท้อนให้เห็นถึงความสับสนพื้นฐานเกี่ยวกับธรรมชาติของการเรียนรู้และการสร้างสรรค์
เมื่อศิลปินคนหนึ่งดูงานของศิลปินอีกคน แล้วได้รับแรงบันดาลใจหรือเรียนรู้เทคนิคบางอย่าง นั่นไม่ใช่การขโมย นั่นคือกระบวนการเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติของมนุษย์ ทุกศิลปินล้วนเริ่มต้นด้วยการเลียนแบบผู้อื่น ก่อนที่จะค่อยๆ พัฒนาสไตล์ของตัวเอง
AI ก็เช่นกัน มันเรียนรู้จากงานศิลปะที่มีอยู่ เพื่อเข้าใจรูปแบบ สีสัน เทคนิค และจากนั้นก็สร้างงานใหม่ขึ้นมา ไม่ใช่การคัดลอกงานเดิมมาวางเฉยๆ
ความแตกต่างระหว่างการเรียนรู้กับการคัดลอก อยู่ที่ว่า การเรียนรู้คือการดูดซับความรู้และเทคนิค แล้วนำมาผสมผสานกับประสบการณ์และมุมมองของตัวเอง เพื่อสร้างสิ่งใหม่ขึ้นมา ขณะที่การคัดลอกคือการเอางานของคนอื่นมาใช้โดยตรงโดยอ้างว่าเป็นของตัวเอง
ถ้าเราจะห้าม AI ไม่ให้เรียนรู้จากงานศิลปะที่มีอยู่ เราก็ต้องห้ามศิลปินมนุษย์ไม่ให้ดูงานของศิลปินอื่นด้วย ซึ่งมันไม่สมเหตุสมผลเลย
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การเรียนรู้ แต่อยู่ที่การใช้งานที่ไม่เหมาะสม เช่น การใช้ AI สร้างงานที่เลียนแบบศิลปินคนใดคนหนึ่งอย่างชัดเจน จนทำให้คนสับสนว่าเป็นงานของศิลปินคนนั้น หรือการใช้ AI สร้างงานเพื่อทดแทนศิลปินมนุษย์โดยสิ้นเชิง
สรุปทางแก้ไขปัญหา
เมื่อมองกรณีนี้จากมุมของคนที่เข้าใจการทำงานของตลาด การสร้างมูลค่า และการสะสมทรัพยากร เราจะเห็นว่า ทางออกที่ดีที่สุดไม่ใช่การยึดติดกับสิ่งที่เราคิดว่าเป็น "ของเรา" แต่คือการ พัฒนาตัวเองให้เหนือกว่า
หนึ่ง: สร้างมูลค่าที่ไม่ซ้ำใคร แทนที่จะใช้เวลาไปกับการโจมตีคนที่เราคิดว่าก็อปเรา ให้ใช้เวลานั้นพัฒนาทักษะของตัวเอง สร้างผลงานที่โดดเด่นจนไม่มีใครเลียนแบบได้ CARNELIAN ทำสิ่งนี้ได้สำเร็จ เธอเริ่มต้นในยุค 90s ด้วยสไตล์ที่มีกลิ่นอายของยุคนั้น แต่ปัจจุบันเธอพัฒนาไปสู่งานที่มีคุณภาพสูงจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของเธอเอง
สอง: ใช้ความขัดแย้งสร้างโอกาส คนที่เข้าใจกลไกของตลาดจะรู้ว่า ความขัดแย้งสามารถสร้างโอกาสได้ แทนที่จะโจมตีอย่างไร้เหตุผล ควรจะใช้โอกาสนี้แสดงผลงานที่ดีกว่า พิสูจน์ว่าตัวเองยังคงมีคุณค่า นั่นจะสร้างความน่าเชื่อถือและความเคารพมากกว่าการด่ากราดคนอื่น
สาม: วางระบบป้องกันที่ชัดเจน ถ้าจริงๆ แล้วเราเชื่อว่าสไตล์ของเราถูกละเมิด เราควรจะทำอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่ไปบ่นบนโซเชียลมีเดีย ควรรวบรวมหลักฐาน ปรึกษากฎหมาย และดำเนินการตามกระบวนการที่เหมาะสม การกระทำแบบนี้แสดงถึงความมืออาชีพและความจริงจัง มากกว่าการโพสต์อารมณ์เดือดๆ
ประเด็น Controversy ที่ควรคิดต่อ
ตรงนี้เราต้องยอมรับว่า มีคำถามหนึ่งที่หลายคนอาจจะยังไม่กล้าถาม นั่นคือ "ถ้าเราปล่อยให้ทุกคนใช้สไตล์คล้ายๆ กันได้โดยไม่ถือว่าเป็นการก็อป ศิลปินคนแรกที่สร้างสไตล์นั้นขึ้นมาจะได้อะไร"
คำถามนี้ชอบธรรม แต่คำตอบคือ ศิลปินคนแรกได้ "การเป็นผู้บุกเบิก" และนั่นมีค่ามาก
เมื่อ Aoi Nanase สร้างผลงานในยุค 90s ด้วยสไตล์ที่โดดเด่น เธอได้ชื่อเสียง ได้งาน ได้รายได้ และที่สำคัญ เธอได้ "เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์" ของวงการ นั่นคือรางวัลของการเป็นผู้บุกเบิก
แต่การเป็นผู้บุกเบิกไม่ได้หมายความว่าเราจะ "เป็นเจ้าของ" สิ่งที่เราสร้างตลอดไป เพราะศิลปะและวัฒนธรรมเป็นสมบัติของมนุษยชาติ เป็นสิ่งที่ต้องถ่ายทอดต่อกัน พัฒนาต่อกัน
ถ้าเราจะให้ทุกคนที่สร้างสไตล์ใหม่ขึ้นมาสามารถ "เป็นเจ้าของ" สไตล์นั้นได้ ศิลปะจะหยุดพัฒนา ทุกคนจะกลัวที่จะสร้างอะไรใหม่ เพราะกลัวว่าจะถูกฟ้องว่าก็อปใครบางคน
สิ่งที่ควรจะเป็นคือ: เราต้องให้เกียรติกับผู้บุกเบิก ยอมรับว่าพวกเขามีส่วนสำคัญในการสร้างสรรค์ แต่ในขณะเดียวกัน เราก็ต้องยอมรับว่า ศิลปะและวัฒนธรรมเป็นของทุกคน ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะเรียนรู้ พัฒนา และสร้างสรรค์ต่อไป
การที่ CARNELIAN พัฒนาจากสไตล์ยุค 90s ไปสู่สไตล์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในปัจจุบัน นั่นคือการเคารพต่อกระบวนการเรียนรู้และการพัฒนา ไม่ใช่การขโมย
ส่วน Aoi Nanase ถ้าเธอยังคงยึดติดกับอดีต ยังคงมองว่าทุกคนที่ใช้สไตล์คล้ายๆ กันคือการขโมยของเธอ เธอก็จะติดอยู่ในวงจรแห่งความทุกข์ ความโกรธ และความหวาดระแวง จนไม่มีเวลาหรือพลังงานที่จะสร้างสรรค์อะไรใหม่ๆ
และนั่นก็คือบทเรียนสำคัญ: การยึดติดกับสิ่งที่เราคิดว่าเป็น "ของเรา" นั้นไม่ได้ทำให้เราปลอดภัย แต่มันทำให้เราหยุดนิ่ง หยุดเติบโต และในที่สุด ก็หยุดมีความหมาย
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น