ทุกคน เคยได้ยินคำว่า "อายุแค่ตัวเลข" ไหม

ทุกคน เคยได้ยินคำว่า "อายุแค่ตัวเลข" ไหม เราว่าประโยคนี้มันถูกใช้บ่อยจนกลายเป็นคำพูดกล่อมเกลาตัวเองของคนที่แค่อยากนอนดูซีรีส์แทนที่จะออกกำลังกาย แต่วันนี้เราจะพามารู้จักคนที่ทำให้ประโยคนี้มีความหมายจริงๆ

ปีเตอร์ ควินนีย์ อายุ 91 ปี จากเมือง Melksham ในแคว้น Wiltshire ประเทศอังกฤษ เพิ่งคว้าเหรียญทองในการแข่งขันกระโดดแทรมโพลีน (trampoline) ที่เมือง Portsmouth ในประเภทอายุของตัวเอง ฟังดูธรรมดา แต่รอก่อน ชายคนนี้เริ่มเล่นกระโดดแทรมโพลีนตั้งแต่ตอนเป็นทหารอากาศ (RAF) ตอนอายุ 18 แล้วชนะแชมป์อังกฤษในปี 1960 จากนั้นก็ไม่เคยหยุดเลย รวมเวลาแล้วก็แค่ 70 กว่าปีเท่านั้นเอง ไม่มีอะไรมาก

สิ่งที่น่าทึ่งกว่านั้นคือ เขาไม่ได้แค่เล่นเพื่อตัวเอง เขาเอาแทรมโพลีนไปสอนในโรงเรียนที่สิงคโปร์ตอนประจำการอยู่แถวนั้น ตั้งสโมสรยิมนาสติกใน Wiltshire ที่เน้นสอนเด็กที่มีความต้องการพิเศษ (special needs) โดยเฉพาะ และยังถือ AFM ซึ่งย่อมาจาก Air Force Medal รางวัลเกียรติยศทางทหารของอังกฤษที่มอบให้ผู้ที่กล้าหาญหรือมีคุณูปการพิเศษ เรียกง่ายๆ ว่าชีวิตคนนี้มันแน่นมากจนอ่านประวัติแล้วรู้สึกว่าตัวเองใช้ชีวิตอยู่ผิดมิติ

เรามีความเห็นส่วนตัวอยู่อย่างหนึ่งคือ คนแบบปีเตอร์หาได้ยากมากในยุคนี้ เพราะเขาไม่ได้เก่งแค่เรื่องเดียว แต่เอาความเชี่ยวชาญไปต่อยอดเพื่อคนอื่นตลอดชีวิต นักจิตวิทยา Mihaly Csikszentmihalyi (อ่านว่า มิฮาย ชิกเซนมิฮาย ใช่แล้ว ชื่อยากกว่าจะเล่นแทรมโพลีนอีก) เคยเขียนในหนังสือ Flow ว่า คนที่มีความสุขที่สุดในชีวิตคือคนที่ทำสิ่งที่ตัวเองรักจนเข้าถึงสภาวะ "ลื่นไหล" (flow state) คือจดจ่อจนลืมเวลา ลืมอายุ ลืมทุกอย่าง ปีเตอร์คือตัวอย่างของคำนี้แบบมีชีวิต

ที่น่าสนใจอีกอย่างคืองานวิจัยในปัจจุบันชี้ว่าการออกกำลังกายที่ต้องใช้การทรงตัวและประสานงานร่างกาย (coordination) อย่างแทรมโพลีน ช่วยชะลอการเสื่อมของสมองในผู้สูงอายุได้จริง เพราะกระตุ้นระบบ proprioception (การรับรู้ตำแหน่งร่างกายในอวกาศ) ซึ่งมักเสื่อมถอยไปก่อนกล้ามเนื้อเสียอีก ปีเตอร์อาจไม่รู้หรอกว่าตัวเองกำลังทำ neuroscience อยู่ แต่ร่างกายมันรู้

เขาบอกว่าตอนนี้ไม่ค่อยได้โดดโชว์สกิลให้นักเรียนดูแล้ว แต่ "บางทีก็ทำได้ และพวกเขาอาจจะหึงนิดหน่อย" โอ้โห คนอายุ 91 ยังแซ่บได้ขนาดนี้ เหมือน Yoda ในหนัง Star Wars ที่แก่จนไม้เท้าคด แต่พอถึงเวลาโดดหมุนในอากาศ ทุกคนอ้าปากค้าง

สรุปสั้นสำหรับทุกคนที่อยากได้แก่นของเรื่องนี้ไปใช้

• ความหลงใหล (passion) ที่ลึกพอ ไม่มีวันหมดอายุ
• การสอนคนอื่นทำให้ตัวเองอยู่กับสิ่งที่รักได้นานขึ้น
• กีฬาที่ดีที่สุดคือกีฬาที่เราจะยังทำได้เมื่อแก่ตัว
• อย่ารอให้พร้อมก่อนค่อยเริ่ม เพราะปีเตอร์เริ่มตอน 18 และยังไม่หยุดตอน 91

คำศัพท์ที่เอาไปคิดต่อได้: Legacy (มรดกที่ทิ้งไว้ให้คนอื่น), Lifelong learner (คนที่เรียนรู้ตลอดชีวิต), Intrinsic motivation (แรงจูงใจที่มาจากข้างในตัวเอง ไม่ใช่รางวัลหรือเงิน)

เราว่าชีวิตที่ดีไม่ได้วัดด้วยจำนวนเหรียญทอง แต่วัดที่ว่าเราทำให้ใครบางคนรู้สึกว่าพวกเขาก็ทำได้เหมือนกันหรือเปล่า และถ้าจะวัดแบบนั้น ปีเตอร์ ควินนีย์ได้คะแนนเต็มไปตั้งนานแล้ว